EKONOMİ
Giriş Tarihi : 04-04-2021 07:55   Güncelleme : 04-04-2021 07:55

Türkiye kendi lokomotifini üretti

TÜBİTAK RUTE ve TÜRASAŞ, TCDD'nin manevra ve kısa mesafe yük taşıma ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte modern sürüş sistemine sahip 1 megavat gücünde, yerlilik oranı yüzde 85 olan E1000 elektrikli lokomotif üretti

Türkiye kendi lokomotifini üretti

Yurt dışından alınan lokomotiflerle ilgili yaşanan sıkıntılar Türkiye'nin yerli lokomotif üretmesinin önünü açtı

TCDD envanterinde bulunan ve yurt dışından yedek parça tedariğinde sorun yaşanan "DE11000" tip lokomotifler 1990'lı yılların ortasından itibaren yeniden dizayn edilmek istendi. Bu amaç doğrultusunda yurt dışı firmalardan teklifler geldi fakat çalışmalar bir sonuç almadı.

2008 yılında TÜLOMSAŞ'ın (yeni adıyla Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii-TÜRASAŞ) TÜBİTAK Ar-Ge ekipleriyle yaptığı iş geliştirme çalışmalarında "DE11000" tip lokomotiflerin TCDD ihtiyaçlarına yönelik elektrikli hale getirilerek modernize edilmesi gündeme geldi.

Demir yolu araçlarında katma değeri en yüksek olan "cer sistemi" ve "tren kontrol yönetim sistemleri"nin Türkiye'de üretiminin yapılmadığı, yurt dışı lisanslarla ülkede üretilen lokomotiflerde dahi bu ekipmanların lisanslı olarak ürettirilmediği TÜRASAŞ ve TCDD tarafından aktarıldı.

Bunun üzerine Türkiye raylı araç sektörünün ihtiyacı olan ve katma değeri çok yüksek olan söz konusu teknolojilerin geliştirilmesi için proje teklifi hazırlandı ve 1 megavat gücünde E1000 Tip Lokomotif Geliştirilmesi Projesi TARAL 1007 programı kapsamında TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı'na sunuldu.

Proje çerçevesinde cer ve tren kontrol teknolojilerinin yerli kaynakarla geliştirilmesi ve lokomotif tasarımı konusunda gerekli bilgi birikiminin edinilmesi TCDD yönetimi tarafından desteklendi.

Türkiye'nin ilk yerli elektrikli lokomotifi olan E1000, 2011-2015 döneminde geliştirildi. İlgili proje çerçevesinde tren kontrol ve yönetim sistemi, cer sistemi ve modernizasyon kapsamına dahil olan tüm mekanik parçalar TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü (RUTE) ve TÜRASAŞ tarafından dizayn edildi.

Elektronik sistemleri oluşturan ve raylı araç sektöründe teknolojik katma değeri en yüksek bileşenlerden olan Cer Konvertörü, Cer Kontrol Ünitesi ve Tren Kontrol ve Yönetim Sistemini TÜBİTAK RUTE  geliştirdi.

E1000 Elektrikli Lokomotif Geliştirilmesi Projesi ile TCDD'nin manevra ve kısa mesafe yük taşıma ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte, modern bir sürüş sistemine sahip 1 megavat gücünde elektrikli lokomotif geliştirildi.Tüm laboratuvar, yazılım ve altyapı çalışmaları, fabrika ve yol testleri, prototip üretimi yerli olarak gerçekleştirildi

Proje çerçevesinde bugüne kadar yüzde 100'ü ithal edilen sistemlerin proje sonuçlandıktan sonra yerlilik oranı yüzde 85 odu.

Kazanılan bilgi birikimi ve tecrübeyle yeni ve farklı ihtiyaçlara yönelik elektrikli lokomotiflerin yerli olarak dizaynı ve geliştirilmesi becerisi edinildi.

E1000 Proje Sonuçları Uygulama Planı çerçevesinde, modernize edilen DE11000 lokomotifleri bulunuyor. Bugüne kadar DE11062 lokomotifi teslim edildi, 2021 yılında 5 adet DE11000 tip lokomotifin de modernizasyonu planlanıyor.

KARDEMİR firmasına da projede sahp olunan bilgi birikimiyle 7 dizel elektrikli lokomotif TÜRASAŞ tarafından 2020 yılında teslim edildi.

Ar-Ge çalışmaları E5000'in yolunu açtı

Başarıyla gerçekleşen E1000 Projesi ile başlayan raylı araç geliştirmeye yönelik Ar-Ge çalışmaları E5000 Projesi ile üst seviyeye yüseldi.

Projede yönetici kuruluş TÜBİTAK RUTE, araç üretici paydaş ise TÜRASAŞ olarak rol aldı. Proje çerçevesinde özel sektör firmaları da paydaş olarak görev alıyor. Global pazarlarda TÜRASAŞ markasıyla yer almayı sağlayacak E5000 projesi ile Türkiye'nin elektrikli anahat lokomotifi ihtiyacında dışa bağımlılığı sonlandıracak.

E5000 projesi çerçevesinde TCDD Taşımacılık AŞ'nin ihtiyaçlarına göre, 5 megavat gücünde, Avrupa Birliği Demiryollarında Karşılıklı İşletilebilirlik Teknik Şartnamesi sertifikası bulunan, yük ve yolcu taşımacılığı yapabilecek, saatte 140 kilometre hıza sahip yeni nesil bir elektrikli anahat lokomotifi geliştiriliyor

Proje boyunca ve Proje Sonuçları Uygulama Planı çerçevesinde geliştirilen sistemlerin, yurt içi ve dışındaki anahat lokomotifleri, tramvay/metro araçları, manevra ve kısa mesafe lokomotifleri, yüksek hızlı tren setleri ve benzeri raylı taşıtlarda kullanımına yönelik pazar veya satış planlanıyor

Geliştirilen ürünlerin şehir içi tramvay ve metro araçlarında kullanımı yönünde çalışmalar da ivme kazandı. Bu konudaki çalışmalar TÜRASAŞ tarafından yürütülüyor.